Szczepienia to najlepszy sposób na walkę z chorobami zakaźnymi. Wiele z nich jest dostępnych bezpłatnie dla dzieci. U chorych na cukrzycę obserwujemy zwiększone ryzyko zachorowań, między innym na choroby układu oddechowego. Szczepienia pozwolą uniknąć poważnych konsekwencji i powikłań.

Kalendarz szczepień a cukrzyca

W Polsce każde dziecko szczepione jest zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. Są to szczepienia bezpłatne i obowiązkowe. Należą do nich szczepienia przeciwko: gruźlicy, WZW B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, pneumokokom, odrze, śwince i różyczce oraz polio i Hib. Dzieci z cukrzycą szczepione są tak samo jak dzieci zdrowe. Nie ma zaleceń aby zmieniać lub personalizować kalendarz szczepień dla małych cukrzyków.

W 2020 roku obowiązuje następujący kalendarz szczepień obowiązkowych:

szczepionka przeciw

kiedy szczepimy zgodnie z kalendarzem szczepień na rok 2020

gruźlica (BCG)

przed wypisaniem z oddziału noworodkowego po urodzeniu.

WZW B (wirusowe zapalenie wątroby typu B)

- I dawka- przed wypisaniem z oddziału noworodkowego po urodzeniu

- II dawka- w 2 miesiącu życia

- III dawka- 7 m. ż.

błonicy, tężcowi, krztuścowi

- I dawka- 2 m. ż.

- II dawka- 3-4 m. ż.

- III dawka- 5-6 m. ż.

- IV dawka- 16-18 m. ż.

- I dawka przypominająca- 6 r. ż.

- II dawka przypominająca- 14 r.ż.

- III dawka przypominająca- 19 r.ż. (błonica + tężec)

Poliomyelitis

- I dawka- 3-4 m. ż.

- II dawka- 5-6 m. ż.

- III dawka- 16-18 m. ż.

- IV dawka- 6 r. ż.

 

Pneumokokom

- I dawka- 2 m. ż.

- II dawka- 4 m. ż.

- III dawka- 13-15 m. ż.

Hib (Haemophilus influenzae typu b)

- I dawka- 2 m. ż.

- II dawka- 3-4 m. ż.

- III dawka- 5-6 m. ż.

- IV dawka- 16-18 m. ż.

odrze, śwince, różyczce (MMR)

- I dawka- 13-15 m. ż.

- II dawka- 6 r.ż.

Choroby zakaźne u diabetyków

Bardzo ważne jest aby przestrzegać zaleceń i zaszczepić dziecko w odpowiednim czasie i terminie. Hiperglikemia oraz zaburzenia elektrolitowe niekorzystnie wpływają na układ odpornościowy, upośledzają go, co sprzyja zachorowaniom na choroby zakaźne, zarówno pochodzenia wirusowego, jak i bakteryjnego czy grzybiczego. Osoby z cukrzycą częściej i poważniej przechodzą infekcję, najczęściej układu oddechowego. Choroby zakaźne u cukrzyków są bardziej gwałtowne i ciężkie. Powikłania, które zdarzają się w zwiększonej częstotliwości u diabetyków, mogą mieć ogromny wpływ na dekompensację cukrzycy.

Szczepionka przeciwko pneumokokom

W Polsce dopiero od stycznia 2017 roku zostały wprowadzone szczepienia przeciwko pneumokokom do obowiązkowego kalendarza szczepień. Wcześniej należały one do szczepień zalecanych, a w szczególności zalecanych dla osób z grup ryzyka, jaką jest cukrzyca. Osoba nie zaszczepiona w ramach szczepień obowiązkowych, powinna sama się doszczepić. Pneumokoki to bakterie atakujące nasz układ oddechowy. Są najczęstszą przyczyną bakteryjnych zakażeń układu oddechowego takich jak zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok oraz pozaszpitalne zapalenie płuc. Mogą one również doprowadzić do poważnych zakażeń, takich jak inwazyjna choroba pneumokokowa, której śmiertelność może wynosić nawet 50%. [1]

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Szczepienie przeciwko WZW typu B jest w Polsce obowiązkowe dla nowonarodzonych dzieci od 1996 roku. Zalecane jest ono wszystkim chorym. Diabetolodzy szukają osób które mogły nie być szczepione na WZW typu B w dzieciństwie i szczepią w schemacie 3 dawkowym. Wirusowe zapalenie wątroby typu B jest jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych człowieka. Do zakażenia dochodzi przez kontakt z krwią, podczas stosunku płciowego z osobą zakażoną, poprzez niejałowy, skażony krwią osoby zakażonej, sprzęt medyczny - narzędzia chirurgiczne, igła oraz poprzez dzielenie się sprzętem z zakażonym narkomanem. Wcześniej zakażona matka może zainfekować swoje dziecko podczas porodu naturalnego. Wirus HBV jest 100 razy bardziej zakaźny niż wirus HIV. [2]

Ospa wietrzna

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej znajduje się w szczepieniach zalecanych dla wszystkich dzieci, a w szczególności dla diabetyków. Jest jedną z najbardziej zaraźliwych chorób zakaźnych. Przenoszona jest drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt z chorym. Do najczęstszych powikłań należą zakażenia bakteryjne skóry, które mogą powodować powstawanie szpecących blizn oraz poważne objawy neurologiczne (zapalenie mózgu oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych). Zachorowanie na ospę może spowodować bardzo ciężką dekompensację cukrzycy.

Dorośli z cukrzycą typu 1

Osoby dorosłe powinny być zaszczepione na wszystkie szczepienia z obowiązującego teraz kalendarza szczepień. Jeżeli jakieś ze szczepień zostało pominięte w dzieciństwe, należy je nadrobić i zaszczepić się teraz, bez względu na wiek. W szczególności na wspomniane wcześniej szczepienia przeciwko WZW typu B, pneumokokom oraz ospie wietrznej. Zalecane jest również coroczne szczepienie przeciwko grypie.

Szczepienie przeciwko grypie

W rekomendacjach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego oraz Państwowego Zakładu Higieny, znajduje się coroczne szczepienie na grypę. Zalecane jest ono dla dzieci powyżej 6 miesiąca życia oraz dla osób dorosłych. Dla osób > 65 r.ż. jest ona refundowana - bezpłatna. Należy pamiętać, że szczepienie powinno wykonywać się co roku. Ponieważ wirus grypy mutuje co sezon, szczepienie to powinno się regularnie powtarzać.

Każda infekcja może spowodować zachwianie, dobrze prowadzonej cukrzycy. Powrót do stanu sprzed choroby może być trudny, a czasami niemożliwy. Szczepienia ogromnie zmniejszają ryzyko zachorowania. Pamiętajmy, że lepiej jest zapobiegać, niż leczyć.

Lek. Aleksandra Maciążka

 

źródła:

  1. [1] https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/pneumokoki/2/#o-chorobie
  2. [2] https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/wzw-b/
  3. http://zaszczepsiewiedza.pl/aktualnosci/czy-osoba-chora-na-cukrzyce-powinna-sie-szczepic/
  4. https://intemporemed.pl/szczepienia-ochronne-u-chorych-na-cukrzyce-wg-zalecen-polskiego-towarzystwa-diabetologicznego-2019/