Tekst aktualny na dzień: 01.01.2023

Systemy do monitorowania glikemii, zarówno w trybie ciągłym (CGM), jak i wymagające skanowania sensora (FGM), powoli zastępują glukometry w samokontroli osób z cukrzycą. Wygoda ich stosowania oraz realny wpływ na wyrównanie metaboliczne choroby sprawiają, że CGM to marzenie diabetyków leczonych insuliną, którzy wielokrotnie w ciągu doby muszą kontrolować cukier. Dla wielu pacjentów przeszkodą w spełnieniu tego zdrowotnego marzenia pozostają koszty, jakie trzeba ponieść, by korzystać z tej nowoczesnej technologii. 

Jakie sensory dostępne są na rynku?

Na polskim rynku dostępnych jest obecnie pięć systemów do monitorowania poziomu glukozy we krwi, niewymagające nakłuwania opuszki palca:

  • FreeStyle Libre (FGM), Abbott
  • Dexcom G6 (CGM-RT), Dexcom
  • Guardian,(CGM-RT), Medtronic
  • Enlite (CGM-RT), Medtronic
  • Eversense (CGM-RT), Ascensia

Pierwszy z wymienionych systemów to tzw. flash glucose monitoring (FGM); mierzy on glikemię w płynie śródtkankowym 4 razy w ciągu godziny, przez 24 godziny na dobę, ale odczyt wartości glukozy następuje dopiero w momencie zbliżenia czytnika (czytnikiem jest telefon komórkowy z odpowiednią aplikacją lub specjalne urządzenie-czytnik) do umieszczonego w tkance podskórnej sensora.

Trzy pozostałe systemy to tzw. continuous glucose monitoring in real time (CGM-RT), czyli ciągły monitoring glikemii w czasie rzeczywistym. W tym przypadku pomiar glukozy odbywa się automatycznie co 5 minut (12 razy w ciągu godziny) przez 24 godziny na dobę. Wyniki pomiarów z sensora są automatycznie przekazywane do czytnika, a dzięki temu systemy te mogą być wyposażone w alarmy informujące np. o zbyt wysokim lub o zbyt niskim poziomie glukozy. 

Komu przysługuje refundacja systemu CGM?

Od 1 stycznia 2023 roku częściowej refundacji podlegają wszystkie wyżej wymienione systemy monitorowania glikemii. 

Z refundacji na sensory oraz transmitery do systemu CGM mogą skorzystać:

  1. pacjenci do ukończenia 26 roku życia z cukrzycą typu 1 albo 3, leczeni przy pomocy pompy insulinowej z nieświadomością hipoglikemii (brak objawów przepowiadających hipoglikemię, z wyłączeniem hipoglikemii poalkoholowej)
  2. pacjenci powyżej 26 roku życia z cukrzycą typu 1 lub 3, wymagający intensywnej insulinoterapii, z nieświadomością hipoglikemii. W tej grupie pacjentów, z uwagi na brak refundacji pomp insulinowych dla osób powyżej 26 roku życia, jako kryterium wprowadzono konieczność intensywnej insulinoterapii.

W przypadku systemu FGM uprawnionymi do refundacji są:

  1. dzieci w wieku od 4 r.ż. do ukończenia 18 roku życia z cukrzycą typu 1 albo 3, z bardzo dobrze monitorowaną glikemią, tj. przy co najmniej 8-krotnych pomiarach glikemii na dobę;
  2. kobiety w okresie ciąży i połogu wymagające insulinoterapii;
  3. osoby niedowidzące ze znacznym stopniem niepełnosprawności;
  4. osoby powyżej 18 roku życia z cukrzycą typu 1 lub typu 3 albo z innymi typami cukrzycy, wymagającymi  intensywnej insulinoterapii (co najmniej 3 wstrzyknięcia insuliny na dobę). W przypadku tej grupy pacjentów zostały wprowadzone warunki kontynuacji zlecenia:
  • ocena kontroli glikemii minimum co 6 miesięcy;
  • TIR (time in range) w zakresie 70–180 mg/dL > 70% czasu lub HbA1c poniżej 7,5%
  • lub inne indywidualnie określone cele terapeutyczne we współpracy z lekarzem;
  •  noszenie czujnika przez co najmniej 75% czasu.[1]

Jaki jest koszt monitoringu glikemii z refundacją?

W znacznej większości przypadków poziom odpłatności pacjenta wynosi 30% - NFZ pokrywa 70% kosztów. Wyjątkiem jest poziom odpłatności przy zakupie sensora Freestyle Libre u diabetyków poniżej 18 roku życia - w tej grupie pacjentów odpłatność wynosi 20%. 

Koszt sensorów CGM dla pacjentów <26 roku życia:

  • Dexcom (10-dniowy) - do 3 sztuk/miesiąc z limitem finansowania 250 zł/sztukę. Pacjent dopłaca 30% ceny sensora czyli 75 zł za sztukę. 
  • Medtronic Guardian 3 - do 5 sztuk/miesiąc z limitem finansowania 145 zł za sztukę. Pacjent dopłaca 30% ceny sensora czyli 43,50 zł za sztukę. 
  • Medtronic Guardian 4 - do 5 sztuk/miesiąc z limitem finansowania 160 zł za sztukę. Pacjent dopłaca 30% ceny sensora czyli 58,50 zł za sztukę.
  • Medtronic Enlite - do 5 sztuk/miesiąc z limitem finansowania 145 zł za sztukę. Pacjent dopłaca 30% ceny sensora czyli 43,50 zł za sztukę.
  • Eversense (180-dniowy) - z limitem finansowania 4500 zł dla pacjentów między 18 a 26 rokiem życia, 1 sztuka na 6 miesięcy. Pacjent dopłaca 30% ceny sensora czyli 1850. Jest to koszt ponoszony raz na pół roku.

Koszt sensorów CGM dla pacjentów >26 roku życia:

  • Limit finansowania wynosi 510 zł miesięcznie, a poziom odpłatności dla pacjenta 30%. 
  • Dexcom (10-dniowy) - koszt 1 sensora wynosi 131 zł. 
  • Medtronic Guardian 3 - koszt 1 sensora wynosi 62,61 zł.
  • Medtronic Guardian 4 - koszt 1 sensora wynosi 77,62 zł.
  • Medtronic Enlite - koszt 1 sensora wynosi 73,62 zł.
  • Eversense (180-dniowy) - koszt 1 sensora wynosi 2858 zł. Jest to koszt ponoszony raz na pół roku.

Koszt transmiterów CGM dla pacjentów <26 roku życia:

  • Dexcom (3-miesięczny) - na rok przysługują 4 sztuki. Cena pełnopłatna za jeden transmiter wynosi 350 zł, po refundacji 105 zł.
  • Medtronic (roczny) - cena pełnopłatna to 970 zł, po refundacji 291 zł/szt. 
  • Eversense (roczny) - cena pełnopłatna to 2000 zł, po refundacji 1321 zł/szt. 

Koszt transmiterów CGM dla pacjentów >26 roku życia:

  • Dexcom (3-miesięczny) - na rok przysługują 4 sztuki. Cena pełnopłatna za jeden transmiter wynosi 350 zł, po refundacji 105 zł.
  • Medtronic (roczny) - cena pełnopłatna to 1000 zł, po refundacji 321 zł/szt. 
  • Eversense (roczny) - cena pełnopłatna to 2000 zł, po refundacji 1321 zł/szt. 


Koszt sensorów FGM dla pacjentów <18 roku życia:

  • Freestyle Libre - limit 13 sztuk na 6 miesięcy, odpłatność dla pacjenta wynosi 20%. Cena pełnopłatna za 1 sztukę wynosi 255 zł, po refundacji 51 zł.

Koszt sensorów FGM dla pacjentów >18 roku życia:

  • Freestyle Libre - limit 13 sztuk na 6 miesięcy, odpłatność dla pacjenta wynosi 30%. Cena pełnopłatna za 1 sztukę wynosi 255 zł, po refundacji 76,50 zł.

Jakie są warunki kontynuacji zlecenia?

  • ocena poziomu glikemii między 4 a 6 miesiącem od początku realizacji zlecenia;
  • 70% czasu użytkownika w zakresie glikemii 70-180 mg/dl lub hemoglobina glikowana <7,5 % lub inny indywidualny cel wyznaczony przez lekarza;
  • aktywność czujnika przez co najmniej 75% czasu;
  • po wypisaniu pierwszego zlecenia, nie więcej niż 25 pasków do pomiaru glukozy miesięcznie. [1]

Który system jest najlepszy?

Bardzo często zadawanym pytaniem jest który system do monitoringu glikemii jest najlepszy? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ dla każdego inna cecha jest ważna. Dodatkowo, pacjenci często sami zgłaszają, że z jednym systemem współpracuje im się lepiej niż z drugim. Każdy organizm jest inny i warto spróbować co sprawdzi się u nas najlepiej.

Jeżeli nadal nie możecie zdecydować, czy wybrać system ciągłego monitorowania glikemii, zapraszamy do przeczytania artykułu - Dlaczego warto korzystać z systemów CGM i FGM?

Bibliografia:

[1] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20220002319/O/D20222319.pdf