Każdy z nas doświadczył kiedyś uczucia głodu. Burczenie w brzuchu i rozdrażnienie. Co jednak stanie się, jeśli nie zareagujemy na to uczucie i poczekamy dłużej? Jak nasz organizm reaguje na większy spadek cukru we krwi? Co wtedy zrobić? 

Hipoglikemia, czyli niedocukrzenie

Hipoglikemia to spadek cukru we krwi ≤70 mg/dl, czyli ≤3,9 mmol/l. Wartość ta jest nazywana ostrzegawczym stężeniem glukozy. Już wtedy cukrzyk może poczuć niewielkie objawy spadku cukru, np. lekkie rozdrażnienie czy burczenie w brzuchu. Klinicznie istotną hipoglikemią jest sytuacja, gdy stężenie cukru we krwi spadnie <54 mg/dl (<3 mmol/l). Natomiast każdy epizod hipoglikemii, który przebiega z upośledzeniem funkcji poznawczych i wymagający pomocy drugiej osoby to ciężka hipoglikemia. To właśnie jej diabetycy obawiają się najbardziej.

Objawy spadku cukru

Niedocukrzenie może objawiać się na wiele sposobów. Jak je rozpoznać? W zależności od tego, u kogo występuje, może być jawne albo delikatne, a przez to tym bardziej groźne. Do wczesnych objawów spadku cukru należą zmęczenie, uczucie głodu, niepokój czy zdenerwowanie. Z czasem może wystąpić kołatanie serca, zaburzenia widzenia, bladość oraz drżenia. Jeżeli nie zareagujemy na czas i poziom cukru spadnie jeszcze bardziej, mogą wystąpić zaburzenia koordynacji, zawroty głowy, silne bóle głowy, a nawet omdlenia, utrata przytomności, padaczka czy też śpiączka. 

Część cukrzyków może nie odczuwać żadnych objawów na początku. Niestety z czasem trwania cukrzycy rozwija się polineuropatia, czyli uszkodzenie wielu nerwów obwodowych jednocześnie. Prowadzi to do obniżenia odczuwania objawów, a co za tym idzie, trudniejszego rozpoznania przez diabetyka objawów niedocukrzenia.

Jak reagować w przypadku niedocukrzenia?

Jeżeli cukrzyk poczuje, że jego poziom cukru we krwi spada, powinien jak najszybciej przyjąć glukozę. Jest ona najlepszym zabezpieczeniem diabetyka i zawsze powinna być pod ręką. Na rynku możemy znaleźć wiele form glukozy, m.in. w formie pastylki, żelu lub płynu. Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego w momencie wykrycia zbyt niskiego poziomu cukru należy podać 15-20 g czystej glukozy albo innych węglowodanów prostych doustnie. Po podaniu cukru zmierz jego poziom za 15 minut. Warto również później przyjąć węglowodany złożone, takie jak kanapka, aby nie dopuścić do kolejnego spadku cukru.

Sposoby na niedocukrzenie: czysta glukoza, soczek czy może batonik?

Chociaż Polskie Towarzystwo Diabetologiczne nie podaje dokładnie, w jakiej formie należy przyjąć cukier, najlepszą formą jest czysta glukoza. Pokazują to badania oraz doświadczenia własne diabetyków. Pomimo tego, że soczki posiadają w swoim składzie dużo cukru, mają również błonnik, który opóźnia wchłanianie cukru. Dodatkowo trudno odmierzyć odpowiednią jego ilość. Czekolada, która też często jest wskazywana jako odpowiedź na hipoglikemię, nie jest dobrym pomysłem. Zawiera ona tłuszcze, które znacząco opóźniają wchłanianie się węglowodanów. W leczeniu hipoglikemii liczy się czas, dlatego najłatwiejszym, najskuteczniejszym i najbezpieczniejszym sposobem jest podanie glukozy w czystej postaci. O dostępnych formach glukozy przeczytasz w artykule o zasadach postępowania przy niskim poziomie cukru we krwi.

Alarmowe stężenie glukozy. Co zrobić?

Jeżeli cukrzyk traci przytomność albo nie jest w stanie sam przyjąć glukozy, trzeba szybko wezwać pogotowie. Każdy diabetyk powinien nosić przy sobie glukagon na wszelki wypadek. Podanie glukagonu nie jest trudne, a może uratować życie. Instrukcja obsługi zawsze znajduje się w pudełku z glukagonem, a jego przygotowanie i podanie jest dość proste. Najnowszym sposobem leczenia hipoglikemii jest glukagon podawany do nosa. Jest on przeznaczony dla cukrzyków powyżej 4 roku życia. Może być używany u osób nieprzytomnych i niewspółpracujących. Glukagon do nosa jest tak samo efektywny i bezpieczny jak glukagon podawany drogą iniekcji. Niemniej większość cukrzyków ma przy sobie glukagon podawany domięśniowo. O tym, jak go podawać, przeczytasz w poradniku jak podać cukrzykowi glukagon

Hipoglikemia to stan, którego obawia się każdy cukrzyk i jego rodzina. Może być poważny w skutkach. Najważniejsze to prawidłowe kontrolowanie cukrzycy, przestrzeganie diety, systematyczne przyjmowanie leków i sprawdzanie poziomu cukru we krwi. Poznanie swojego ciała i reakcji jego na zmianę także zmniejsza ryzyko niebezpiecznych spadków cukru. Pamiętajmy, żeby zawsze nosić przy sobie glukozę, a w momencie jej braku, poprosić o pomoc innych.